De eerste jaren van Golfclub Spaarnwoude

Een persoonlijke herinnering aan de beginjaren van de club door John S. Osborne.

Het is al meer dan 30 jaar geleden dat ik het twijfelachtige genoegen had een balletje te mogen slaan op wat nu bekend staat als de Openbare Golfbaan Spaarnwoude. Mijn nieuwsgierigheid en opgevangen geruchten brachten mij er toe te gaan onderzoeken of er in het recreatiegebied Spaarnwoude een golfbaan in wording was of niet.

Je kon je nergens melden, er was geen kantoortje of zoiets, er was, behalve een paar mensen die ondefineerbare werkzaamheden uitvoerden, niets, helemaal niets. Wat je zag was een grote groene vlakte, omzoomd door wat stekelig struikgewas, met in het midden een grote verlaten boerderij. Zelfs de drivingrange was op dat moment nog niet als zodanig herkenbaar. De hier en daar aangeplante bomen waren niet hoger dan anderhalve meter, met andere woorden, de wind had hier vrij spel. Het zag er allemaal wat triest, luguber en niet bepaald uitnodigend uit. Wat nu te doen.

Voorzichtig gevraagd of je hier kon golfen. De aanwezige mannen keken mij meewarig aan en haalden hun schouders op. Op mijn vraag of ik hier op het gras, nou ja, pollen gras, mocht lopen en een balletje mocht slaan, wisten zij niets anders op te merken dan: "Je gaat je gang maar!" en keken mij aan op een manier van: daar heb je weer zo'n grapjas. Ik was kennelijk niet de eerste die hier was komen kijken.

Na een half uurtje wist ik wel wat me te wachten stond. Het zag er op dat moment niet er hoopgevend uit. Maar ja, er was geen alternatief. Je wilde graag golfen en dus nam je allerlei ellende maar voor lief. Met gematigd enthousiasme ging ik een paar dagen later weer eens kijken en zowaar, meerdere liefhebbers lieten zich zien en de groep groeide met de week. Tijd voor het SCHAP om zich te melden, want voor niets gaat de zon op.

En zo is het allemaal begonnen.

Om een beetje lijn in het gebeuren te krijgen, bleek het al snel een absolute noodzaak een club op te richten, want een klap tegen een balletje geven is wel leuk, maar wat is golfen zonder wedstrijden. Maar wedstrijden moesten georganiseerd worden, daar had je dan weer mensen voor nodig met enig verstand van zaken en die lagen niet voor het opscheppen.

Een ander niet gering probleem was dat bijna niemand een handicap had. Dus werden voorzichtig de eerste wedstrijden verspeeld zonder handicap, om op die manier enig inzicht te krijgen hoe de verhoudingen lagen. Een andere methode, uitgedacht door Cor Clement, was de volgende: wij gingen regelmatig met nieuwelingen negen holes lopen en gelet op de resultaten kregen zij van ons een handicap. Dat werkte best aardig, maar........ zo nu en dan gingen we vreselijk op ons gezicht en moest er gecorrigeerd worden, wat door de spelers sportief werd aanvaard.

Inmiddels was er een kleine keet verschenen waar je een kom soep of een kopje koffie kon nuttigen. Achter de bar, als je het zo mocht noemen, stond in het begin de vrouw van Colin MacKay, later opgevolgd door Ans Spruit. Aan de wand hingen een paar grote borden waar allemaal kaartjes zaten ingestoken, kaartjes met de naam  van de spelers en de speelsters en ..., dat was het belangrijkste, hun handicaps.

Na elke wedstrijd moesten de handicaps op de kaartjes worden veranderd. Binnen de korste keren waren het er meer dan 100 en dat aantal kaartjes bleef maar groeien. Werk, véél werk en de nog niet officiële wedstrijdcommissie was duidelijk aan uitbreiding toe.De werkzaamheden groeiden ons boven het hoofd.

Tijd om even te kijken hoe de club Spaarnwoude is ontstaan.

Het was, als mijn informatie klopt, een initiatief van een paar Zandvoortse enthousiastelingen dat leidde tot een oprichtings-vergadering op 27 oktober 1977, gehouden in het informatie-centrum Kraaijestein te Halfweg. Waar ze allemaal vandaan kwamen weet ik niet meer, maar ongeveer 250 liefhebbers meldden zich spontaan aan.

Kosten: entreegeld: f. 10, contributie f. 30, en junioren f. 15.

Het eerste bestuur zag er als volgt uit:
Voorzitter:                     D.R.Das                       
Vice-Voorzitter:            J.W.Wellema
Secretaris:                   K.W.v.d.Veen
Penningmeester:       W.J.de Tombe
Ledensecretariaat:     E. van Waalwijk van Doorn Eterman
Redactiezaken:           W.R.Kuyper
Wedstrijdzaken:          C.G.Clement

De eerste jaarvergadering vond plaats op 2 februari 1978 in de aula van de Costa Pabo in Santpoort Zuid. Bestuur bleef als eerder genoemd. Ledenaantal gegroeid naar 350. Begroting voor 1978 was f.12.000. Eerste contact met de N.G.F. en in 1980 aansluiting bij de N.G.F.

Op 1-12-1983, zes jaar na de oprichting was het ledental gegroeid tot 1476.

In 1982 betaalde men voor een dagkaart (greenfee) fl.10,-
Een 10-dagenkaart f.75 en een 25-dagenkaart fl.150,-

De club begon te leven en dus kon de wedstrijdcommissie, onder leiding van haar eerste Voorzitter Cor Clement echt aan het werk. Regelmatig werden wedstrijden georganiseerd en de agenda raakte voller en voller. De eerste wedstrijd was een teamwedstrijd, verspeeld op 25 maart 1978. De winnaars waren het echtpaar Bicher-Caarten. Tijdens deze wedstrijd werd de eerste birdie op hole 5 door het echtpaar Timmermans aangetekend.

De eerste clubkampioenschappen match-play vonden plaats op 30 september 1978. Winnaar bij de Heren werd Cor Clement en winnares bij de dames werd Mevr. Y.Bartstra. De eerste Pro-Am werd verspeeld 29 juni 1980. Winnaar: Jim Buchanan. Eerste prijs team: B.Lyon - G.Koster - R.v.d.Berg

Na deze opsomming terug naar het eigenlijke clubgebeuren.

Namen van wedstrijd-commissieleden in de eerste jaren waren voor zover ik mij kan herinneren, Cor Clement, Piet Kalfs, John Kwakernaat, Klaas van Veen, Arthur Mynett en ondergetekende. Ik zal er best een paar vergeten zijn. Dat moet u me maar niet kwalijk nemen: 30 jaar is een lange periode. Verder maakten veel van deze mensen ook nog deel uit van de baancommissie die regelmatig contact onderhield met vertegenwoordigers van het Schap en de technische commissie die vergaderingen van regionale vertegenwoordigers van het Schap mochten bijwonen, maar niets mochten zeggen. Dit spreekverbod was heel begrijpelijk, want de ongelooflijke onzin die daar naar voren werd gebracht wanneer de golfbaan ter sprake kwam, was voor ons niet om aan te horen.

Na een paar vergaderingen zijn wij er dan ook mee gestopt. We waren niet gaan golfen om het geneuzel van gemeentelijke vertegenwoordigers aan te horen. Maar ondanks alle problemen werd er met veel enthousiasme gespeeld en dat alles zonder starttijden. Wie aankwam gooide een balletje in de spiraal en wachtte netjes op zijn beurt, alleen met wedstrijden werden starttijden gebruikt.

Het was allemaal heel simpel! 18 holes! Dat was in het begin alles en de start vond plaats waar nu de A-1 begint. Veel oudere leden kijken met weemoed terug naar de 'lay-out' van de baan zoals hij er het begin uitzag. Wij hadden wat je noemt een gesloten circuit: alle holes dicht bij elkaar, speeltijd ongeveer 3.5 uur. Vandaag de dag moet je onder het viaduct van de snelweg door als je 18 holes wilt spelen en dat is voor ons ouderen geen simpele zaak. Hoeveel leden weten nog dat de back-tee van de 4de hole voor de Oostzijde van Graan voor Visch lag, vlak voor het water. Je moest je in de beginjaren ook niet verbazen als je 's morgens vroeg op Spaarnwoude arriveerde en er een paar tenten op een fairway stonden. Men vond het kennelijk een mooie plaats om te kamperen, die mensen hadden blijkbaar nog nooit van golf gehoord. Een duidelijke uitleg onzerzijds loste het probleem op, waar na de familie op zoek ging naar een geschikter plekje. Ook kon het gebeuren dat een paar rijpaarden door hun niet wetende berijders over de greens werden gestuurd, althans, datgene wat in die tijd voor greens door moest gaan. Want het moet gezegd worden, de kwaliteit van de baan was de eerste 10 jaar allerberoerdst. Met een gewone grasmaaier en geen kennis van zaken begin je niet veel. Maar ja, wat wil je, ook bij het 'Schap' liepen geen mensen rond die echt verstand hadden van hoe je een golfbaan moest onderhouden en laten we wel wezen, dat is ook geen eenvoudige zaak, en vraagt vele, vele jaren van ervaring.

Ik kan het niet laten om even over te stappen naar de tijd van nu. Wanneer ik op maandagmorgen over de baan loop en zie hoe de greens eruit zien, dan hebben alle weekend-spelers, meestal jongere mensen, rugproblemen: de pitchmarks zijn niet te tellen! Om van de tussen de bomen weggegooide flesjes en blikjes maar te zwijgen. Wel hun plezier, maar geen cent verantwoordelijkheidsgevoel. De gedachte is kennelijk: 'wij betalen er toch voor', en laat verder die oude mannetjes de rommel maar opknappen. Bedankt zover! De maatschappelijke verpaupering vindt je jammer genoeg ook op de golfbaan terug. Dit is, voor de goede orde, geen typisch Spaarnwoude probleem, ook op andere banen hebben ze dezelfde problemen. Duidelijk een teken des tijds.

Golfen moet je leren en daar is heel wat inspanning voor nodig. En voor dat leerproces heb je teaching-pro's nodig. De man van het eerste uur was Colin MacKay, bijgestaan door het boegbeeld van Spaarnwoude, Joop Landman. Velen zijn in de loop van de jaren gekomen, velen zijn weer verdwenen, maar niet onze Joop! Ze mogen t.z.t. voor zijn laatste rustplaats wel een mooi plekje uitzoeken. Een geweldige speler is hij niet, hoeft ook niet, maar chippen....... niemand kon het je beter leren. Colin daarentegen kon niet alleen goed les geven, maar ook goed spelen, dat heeft hij tijdens de diverse Pro-Am's vaak laten zien. Ook zakelijk was onze vriend niet op z'n hoofd gevallen en als Schot wist hij hoe je met geld om moest gaan.

Maar wat wil je, honderden liefhebbers melden zich en echt niet alleen voor lessen. Hele sets, halve sets, tassen, schoenen, ballen en ga maar door, het was niet aan te slepen. Golf-shops bestonden nog niet, dus .......Big business! Er was geen golfbaan in heel Europa waar meer te verdienen viel dan op Spaarnwoude en volgens mij is dat ook op dit moment nog altijd de moeite waard.

Terug naar het verleden. De groei ging maar door en daarmee namen ook de problemen toe. Er ontstonden conflictsituaties tussen het clubbestuur en de wedstrijdcommissie. De wedstrijdcommissie werd in hun ogen te machtig. Wij maakten volgens hun zeggen de dienst uit en het bestuur ging zich vervolgens met het wedstrijdgebeuren bemoeien. Althans dat probeerde men. Maar daar nam deze commissie geen genoegen mee. Zij dulden geen inmenging in hun werkzaamheden. Al deze problemen leidden tot een taakomschrijving, op papier gezet door Piet Kalfs. Na veel gesteggel ging men er mee akkoord. De wedstrijdcommissie bleef baas in eigen huis. Maar de situatie bleef, leuk of niet, gespannen. Ook in die jaren er na was het niet allemaal rozengeur en maneschijn. Nieuwe problemen dienden zich aan, brieven bleven onbeantwoord, met het uiteindelijke resultaat dat de schrijver van dit verhaal zijn functie als voorzitter neerlegde.

Het mag verder niet onvermeld blijven dat in de beginjaren de acceptatie van de golfclub Spaarnwoude landelijk gezien nog al wat problemen opleverde. Wij waren een vreemde eend in de bijt die hun beschermde wereldje open brak. In die tijd werd er behoorlijk op ons neergekeken, wat soms goed merkbaar was. Een gunstige uitzondering in dit proces was de Kennemer Golf en Country Club die op een bepaald moment leden van de golfclub Spaarnwoude de gelegenheid bood lid te worden van de Kennemer. Een behoorlijk aantal spelers hebben van die mogelijkheid gebruik gemaakt.

Na zoveel jaren kijk je met een glimlach terug naar een tijdperk waar vandaag de dag niemand nog enig benul heeft van wat zich in die tijd allemaal afspeelde. Maar al het water van de zee wast niet weg, dat toen de basis is gelegd voor wat de golfclub Spaarnwoude vandaag de dag is: de grootste golfclub van Nederland, spelend op de drukste baan van Europa. Volgens de wet van de grote getallen moet deze club eens een speler van grote klasse opleveren, maar die zal dan wel weer worden weggekocht door een van de gevestigde clubs die alleen geïnteresseerd zijn in hun eigen status. Dat gebeurt aan de lopende band, waardoor ook deze sport zich niet onderscheidt van andere sporten. Of de individuele sporter als mens daarbij gebaat is, is maar zeer de  vraag.

U moet me maar niet kwalijk nemen dat ik wat ben afgedwaald van een stukje geschiedschrijving. Ik kon het toch niet laten hier even bij stil te staan.

Uiteindelijk is dit verhaal een stuk langer geworden dan ik oorspronkelijk had gedacht. Maar wroeten in de menselijke computer brengt feiten naar boven die eigenlijk al vergeten of begraven waren. Bedankt voor het lezen.

John S. Osborne

4 september 2009